Araç Değerleme Raporunda Kilometre mi Yaş mı Daha Etkili?

İkinci el araç alım-satımında en çok tartışılan konulardan biri şudur: "Bir aracın değerini belirlerken kilometre mi daha önemlidir, yoksa yaş mı?" Bu soru, hem alıcıların hem de satıcıların kafasını karıştırır. Araç değerleme raporlarında ise bu iki kriterin rolü oldukça büyüktür.

Peki araç değerleme sürecinde kilometre ve yaş hangi durumlarda öne çıkar, hangisi fiyatı daha çok etkiler? Gelin detaylarıyla inceleyelim.


1. Araç Değerleme Nedir ve Neden Önemlidir?

Araç değerleme, ikinci el bir aracın güncel piyasa koşullarına göre değerinin hesaplanması işlemidir. Bu hesaplama yapılırken birçok kriter göz önünde bulundurulur:

  • Araç yaşı

  • Kilometresi

  • Marka-model

  • Donanım seviyesi

  • Tramer geçmişi

  • Kaporta ve boya durumu

  • Kullanım tipi (bireysel, filo vs.)

  • Piyasa trendleri

Bunların içinde kilometre ve yaş, çoğu zaman ilk değerlendirilen unsurlardır. Ancak bu iki faktörün etkisi her zaman eşit değildir.


2. Kilometre: Aracın Yıpranma Haritası

Kilometre, aracın ne kadar kullanıldığını gösteren en somut veridir. Motorun, frenlerin, yürür aksamın ve elektronik bileşenlerin ne ölçüde çalıştığını doğrudan etkiler. Bu nedenle:

  • Yüksek kilometre = Daha fazla yıpranma

  • Düşük kilometre = Daha az yıpranma

Genellikle 0-50.000 km arasındaki araçlar “düşük kilometreli”, 50.000-150.000 km arası “ortalama”, 150.000 km üzeri ise “yüksek kilometreli” olarak değerlendirilir.

Ne Zaman Daha Önemlidir?

  • Yeni model araçlarda (0-5 yaş): Kilometre, yaşa göre çok daha belirleyici olur. Çünkü aracın yaşı genç olsa da çok kullanılmışsa değeri düşer.

  • Filo çıkışı veya ticari kullanılmış araçlarda: Kilometre, satış değerini ciddi biçimde etkiler.


3. Yaş: Zamanın Yıprattığı Değer

Araç yaşı ise, model yılına göre belirlenir. Aracın üretim yılı ne kadar gerideyse, piyasadaki değeri o oranda azalır. Çünkü:

  • Parçaların zamanla eskimesi

  • Yeni modellerin piyasaya çıkmasıyla değer kaybı

  • Teknolojik özelliklerin güncelliğini yitirmesi

Gibi nedenlerle yaşlı araçlar genellikle daha düşük fiyata satılır.

Ne Zaman Daha Önemlidir?

  • Düşük kilometreli ama yaşlı araçlarda: Kilometre düşük bile olsa, yaş nedeniyle araç teknoloji ve tasarım açısından geride kalmış olabilir.

  • Koleksiyonluk veya nadir modellerde: Yaş bazen avantaja bile dönüşebilir. (Örneğin 1980 model klasik bir otomobil.)


4. Kilometre ve Yaş Arasındaki Denge

Gerçek değerleme, kilometre ve yaşın birlikte analiz edilmesiyle ortaya çıkar. Örneklerle açıklayalım:

Model Yılı Kilometre Ortalama Piyasa Değeri Not
2020 180.000 Düşük Yüksek kullanım nedeniyle değer kaybı
2016 65.000 Orta-Yüksek Yaşı büyük ama kilometre avantajlı
2018 90.000 Orta Yaş ve kilometre dengeli
2012 30.000 Orta Yaş nedeniyle teknoloji geri, ancak az kullanılmış

Bu tabloda da görüldüğü gibi, kilometre ile yaş birlikte değerlendirilmeden doğru sonuç çıkmaz.


5. Satışta Hangisi Daha Çok Soruluyor?

Bir aracın ilanına bakıldığında, alıcıların en çok dikkat ettiği iki alan:

  • “Kaç km?”

  • “Kaç model?”

Yani alıcı psikolojisinde her ikisi de önemlidir. Ancak piyasa araştırmalarına göre:

  • Alıcıların %68’i “düşük kilometre” ibaresine daha fazla önem veriyor.

  • %32’si ise “yeni model” olmasını ön planda tutuyor.

Bu da demek oluyor ki kilometre, satışa dönüşüm oranı açısından daha belirleyici bir faktördür.


6. Aracınızı Satmadan Önce Ne Yapmalısınız?

  • Değerleme yaptırın: Güncel piyasa değerini öğrenin.

  • Bakım geçmişinizi sunun: Düşük kilometreli ama bakımsız bir araç şüphe yaratabilir.

  • Doğru ilan oluşturun: Yaş ve kilometre arasında denge kurarak alıcıyı bilgilendirin.

Ayrıca, kilometresi düşük ancak yaşı büyük araçlar için ilan metninde “hafta sonu aracı” ya da “garajda muhafaza edildi” gibi açıklayıcı notlar yazmak güven oluşturur.


7. Değerleme Sistemleri Bu İki Veriyi Nasıl Kullanıyor?

Modern araç değerleme sistemleri, yapay zeka destekli algoritmalarla yaş ve kilometreyi ayrı ayrı analiz ederek şu şekilde değerlendirir:

  • Kilometre başına değer kaybı oranı belirler

  • Model yılına göre ortalama piyasa fiyatı hesaplar

  • Bu ikisini harmanlayarak nihai değeri oluşturur

Böylece daha objektif ve veriye dayalı fiyatlama sağlanır.


SONUÇ: Hangisi Daha Etkili?

Genel kural şudur:

“Yeni araçlarda kilometre daha etkili, eski araçlarda yaş daha etkili olur.”

Ancak istisnalar her zaman vardır. Kilometresi yüksek ama iyi bakılmış bir araç, yaşı genç olmasına rağmen hor kullanılmış bir araçtan daha değerli olabilir.

Bu nedenle, en sağlıklı sonuç için profesyonel araç değerleme sistemleri kullanılmalı ve hem kilometre hem yaş, doğru bağlamda değerlendirilmelidir.