Giriş: Aynı Araç, Farklı Değerler… Neden?
İkinci el araç alım-satımında araç değerleme raporu, araç hakkında objektif bir fiyat değerlendirmesi sunar. Öte yandan kasko bedeli, sigorta şirketlerinin belirlediği, aracın olası zararında ödeyeceği tazminatın üst sınırıdır.
Peki neden aynı araç için iki farklı kurum iki farklı değer belirler?
Araç değerleme raporu ile kasko bedeli neden tutmaz?
İşte bu sorunun teknik, ticari ve psikolojik yönleriyle detaylı cevabı bu içerikte.
1. Araç Değerleme Raporu Nedir?
Araç değerleme raporu, ikinci el araç alım-satımında tarafsız bir kuruluş tarafından hazırlanan, aracın piyasa koşulları, fiziksel durumu, kilometresi, donanımı gibi birçok kriter dikkate alınarak belirlenen gerçek piyasa değeridir.
???? Değerleme raporları genellikle ekspertiz merkezleri, araç alım-satım platformları ya da galeriler tarafından sunulur.
2. Kasko Bedeli Nedir?
Kasko bedeli, aracın çalınması, yanması ya da kazaya karışması gibi durumlarda sigorta şirketinin ödeyeceği maksimum tazminat tutarıdır. Bu bedel, Türkiye Sigortalar Birliği (TSB) tarafından yayınlanan araç kasko değer listesi baz alınarak belirlenir.
3. Değerleme Raporu ile Kasko Bedeli Arasındaki Temel Farklar
| Özellik | Araç Değerleme Raporu | Kasko Bedeli |
|---|---|---|
| Amaç | Alım-satımda piyasa değeri tespiti | Sigorta kapsamında tazminat belirleme |
| Hazırlayan | Ekspertiz firmaları, araç alım-satım platformları | Sigorta şirketleri / TSB listeleri |
| Güncellik | Piyasa koşullarına göre sık değişir | Genellikle yılda 1 kez güncellenir |
| Değerlendirilen Kriterler | Marka, model, yıl, km, donanım, boya vb. | Genel araç tipi ve modeli üzerinden |
4. Farkın Oluşma Nedenleri
a) Piyasa Dinamikleri ve Güncellik Farkı
Araç değerleme raporu, o anki piyasa koşulları (talep, mevsim, ekonomik dalgalanmalar vs.) dikkate alınarak hazırlanır. Kasko bedeli ise daha genel ve sabit listelere göre şekillenir.
Örnek: 2020 model bir araç piyasada 950.000 TL’den satılıyorsa ama kasko listesinde hâlâ 870.000 TL olarak görünüyorsa, bu güncelleme farkındandır.
b) Kasko Firmalarının Risk Hesaplaması
Sigorta şirketleri, hasar riski yüksek olan araçlara daha düşük kasko bedeli biçebilir. Bu da aracın değeri ile ödenecek tazminat arasındaki farkı doğurur.
Kasko, zararın tamamını değil “ön görülebilir” maksimum zararı karşılar.
c) Aracın Donanım ve Özellikleri
Araç değerleme raporu donanım paketlerini, ek özellikleri (cam tavan, dijital gösterge, koltuk ısıtma, jant vs.) dikkate alır. Kasko listeleri ise bu detaylara yer vermez, sadece model bazlı genel fiyat sunar.
d) Araçta Yapılan Modifikasyonlar ve Ekstralar
Araç sahibinin sonradan eklediği aksesuarlar (multimedya, jant, body kit, spoiler, özel ses sistemleri) değerleme raporuna artı değer katar. Kasko bedeli bu ekstraları çoğu zaman görmezden gelir.
e) Kasko Poliçesindeki “Muafiyet” ve “Rayiç Bedel” Tanımı
Kasko poliçelerinde yer alan “rayiç bedel”, hasar anındaki ortalama piyasa değerini ifade eder. Ancak bu tanım sabit değildir ve sigorta şirketinin yorumuna bağlı olabilir.
Yani bir kaza olduğunda eksper “bu araç piyasada 900.000 TL ediyor” dese bile şirket “bizce rayiç 830.000 TL” diyebilir.
5. Bu Fark Alım-Satımda Ne Anlama Gelir?
-
Satıcı için: Değerleme raporundaki yüksek değer satışı kolaylaştırabilir.
-
Alıcı için: Kasko bedelinin düşük olması, olası hasar sonrası kayıp yaşanmasına neden olabilir.
-
Sigortalı için: Aracınızı değerinden düşük kasko ile sigortalattıysanız, çalınma/kaza gibi durumlarda mağdur olabilirsiniz.
6. Peki Hangisi Daha Gerçekçi?
Her ikisi de farklı amaçlara hizmet ettiği için “biri doğru biri yanlış” demek yanıltıcı olur.
-
Satış yapıyorsanız: Değerleme raporu sizin için daha gerçekçidir.
-
Sigorta yaptırıyorsanız: Kasko bedelini yükseltmek için araç değerinizi belgeleyin.
7. Tavsiyeler: Bu Farktan Nasıl Korunursunuz?
✅ Araç değerleme raporunuzu güncel tutun.
✅ Sigorta yaptırmadan önce değerleme raporunu şirketle paylaşın.
✅ Poliçenizde “ek aksesuarlar” bölümü varsa doldurun.
✅ Kasko bedelini düşük belirleyen şirketlerle pazarlık yapın.
✅ Hasar anında rayiç bedel tespiti için ikinci bir değerleme alın.
Sonuç: Aynı Araç, İki Farklı Değer – Sebebi Ne?
Araç değerleme raporu ile kasko bedeli farklı dünyaların ürünüdür. Biri satış odaklı, diğeri risk yönetimi odaklıdır. Bu farkı bilmek, hem satış fiyatınızı doğru belirlemenize, hem de sigorta sürecinde mağdur olmamanıza yardımcı olur.